Ikone Presvete Bogorodice zauzimaju posebno mesto u pravoslavnim domovima. Na njima je Bogorodica prikazana sa Hristom, sama u molitvi ili u prizoru koji naglašava određeni trenutak iz crkvenog predanja. Zbog toga se ljudi često pitaju koje sve ikone Bogorodice postoje i po čemu se međusobno razlikuju.
Različiti ikonografski tipovi nastajali su kroz vekove. Svaki od njih naglašava drugi odnos Majke i Hrista - nežnost, usmeravanje ka Hristu, molitvu, bol ili zastupništvo. To ne znači da je jedna ikona važnija ili „jača” od druge. Razlika je u načinu na koji se ista vera izražava kroz likove, položaj ruku i simboliku prikaza.
U ovom vodiču predstavljamo najpoznatije vrste ikona Presvete Bogorodice koje su dostupne u našoj porodičnoj radionici u Petrovčiću, nadomak Beograda.
Umiljenje - Eleusa
Umiljenje, na grčkom Eleusa, jedan je od najprepoznatljivijih tipova Bogorodičinih ikona. Bogorodica drži Hrista, a njihova lica su priljubljena jedno uz drugo. Obraz uz obraz naglašava bliskost, nežnost i ljubav Majke i Sina.
Na ovim ikonama Hristos nije prikazan samo kao dete u majčinom naručju. Njegov položaj govori i o dubokoj povezanosti sa Bogorodicom, dok njen izraz često spaja blagost sa tihom svešću o budućem stradanju.
Pred ikonom Umiljenja vernici se najčešće mole za mir u porodici, slogu među supružnicima, dobar odnos roditelja i dece i snagu u teškim životnim trenucima. Ovaj tip ikone često se bira i kao poklon za krštenje, venčanje ili useljenje.
Ikone tipa Umiljenje iz naše radionice:
- Ikona Presvete Bogorodice - Umiljenje (Eleusa) - od 2.350 RSD
- Ikona Presvete Bogorodice Eleuse - od 390 RSD
- Pravoslavna ikona Presvete Bogorodice Glykofiluse - od 390 RSD
Glykofilusa, čiji naziv znači „Slatko ljubeća”, predstavlja varijantu istog ikonografskog tipa.
Putevoditeljka - Hodigitrija ili Odigitrija
Na ikoni Putevoditeljke Bogorodica jednom rukom drži Hrista, a drugom pokazuje na Njega. Sam naziv govori o njenoj ulozi - ona upućuje na Hrista kao na Put. Ovaj ikonografski tip poznat je i pod nazivima Hodigitrija i Odigitrija.
Za razliku od Umiljenja, gde je u prvom planu nežnost Majke i Sina, kod Putevoditeljke je naglašeno usmeravanje. Bogorodica ne zadržava pažnju na sebi, već je usmerava ka Hristu. Položaj njene ruke predstavlja tihi poziv da se vera, nada i životni izbori usmere prema Njemu.
Pred ovom ikonom vernici se mole kada traže razboritost, pomoć pri donošenju važnih odluka i pravi put u periodima neizvesnosti. Zbog jasne i dostojanstvene kompozicije, Putevoditeljka se često postavlja u sveti ugao porodičnog doma.
Ikonu Presvete Bogorodice Putevoditeljke (Hodigitrije) iz naše radionice možete pogledati po ceni od 790 RSD.
Trojeručica
Trojeručica je jedna od najpoznatijih ikona Presvete Bogorodice kod Srba. Njeno predanje povezano je sa Svetim Jovanom Damaskinom i manastirom Hilandarom. Prepoznaje se po trećoj ruci prikazanoj u donjem delu ikone.
Treća ruka nije deo uobičajenog prikaza Bogorodice, već znak zahvalnosti i svedočanstvo predanja vezanog za Svetog Jovana Damaskina. Zbog veze sa Hilandarom, Trojeručica ima naročito važno mesto u srpskoj pravoslavnoj pobožnosti.
Pred Trojeručicom vernici se mole za pomoć u nevolji, zdravlje, snagu i Božiju pomoć u teškim životnim trenucima. Često se bira za porodični dom, a posebno je čest izbor za poklon prilikom krštenja, venčanja ili useljenja.
Ikone Trojeručice iz naše radionice:
- Ikona Presvete Bogorodice Trojeručice - od 850 RSD
- Ikona Bogorodice Trojeručice - od 390 RSD
Sedmostrelna Bogorodica - Sedam mačeva
Sedmostrelna Bogorodica prikazuje Presvetu Bogorodicu sa sedam mačeva ili strela usmerenih ka njenom srcu. Ovaj prikaz vezuje se za Simeonovo proročanstvo i bol koju je Bogorodica podnela gledajući stradanje svoga Sina.
Sedam mačeva govori o dubokoj materinskoj boli, ali i o istrajnosti u veri. U ruskoj i srpskoj pobožnosti vernici se pred ovom ikonom mole za mir u domu, slogu među ukućanima, prestanak svađa i umekšanje zavađenih srca.
Važno je razumeti da ikona nije amajlija niti predmet koji deluje sam po sebi. Pravoslavni vernik ne očekuje zaštitu od materijala ili slike, već se pred ikonom molitvom obraća Bogu. Sedmostrelna zato ima mesto u domu kao podsetnik na praštanje, pomirenje i mir.
Sedmostrelne ikone iz naše radionice:
- Ikona Presvete Bogorodice Sedmostrelne - od 850 RSD
- Ikona Bogorodice Sedam Mačeva - od 390 RSD
Više o njenom mestu u pravoslavnom domu pročitajte u vodiču Ikona koja štiti dom - šta kaže pravoslavno predanje.
Šira od Nebesa - Platytera
Na ikoni Šira od Nebesa Bogorodica je prikazana sa raširenim rukama u molitvenom stavu, dok se Hristos nalazi u medaljonu na njenim grudima. Ovaj ikonografski tip poznat je i kao Platytera.
Prikaz naglašava tajnu Ovaploćenja - Bogorodica je u svojoj utrobi nosila Hrista, Onoga koga nebesa ne mogu obuhvatiti. Naziv „Šira od Nebesa” zato ne govori o fizičkoj veličini, već o dubokoj duhovnoj simbolici.
Pred ovom ikonom vernici se mole za porodicu, decu, majčinstvo i Božiji blagoslov doma. Njena simetrična kompozicija i molitveni položaj ruku čine je čestim izborom za sveti ugao.
Ikone Bogorodice Šire od Nebesa iz naše radionice:
- Bogorodica Šira od Nebesa - zlatna pozadina - od 390 RSD
- Bogorodica Šira od Nebesa - plava pozadina - od 390 RSD
Bogorodica Isceliteljka
Ikona Bogorodice Isceliteljke vezuje se za molitvu za zdravlje bolesnih. Pred njom se vernici mole za snagu tokom bolesti, utehu, strpljenje i pomoć lekarima i porodici koja brine o obolelom.
To ne znači da ikona zamenjuje medicinsko lečenje niti da sama po sebi obećava isceljenje. Ona je molitveni oslonac i mesto na kojem čovek može da sabere misli, zatraži pomoć od Boga i pronađe mir u periodu neizvesnosti.
Ikonu Bogorodice Isceliteljke iz naše radionice možete pogledati po ceni od 390 RSD.
Ostale ikone Presvete Bogorodice iz naše ponude
Pored najpoznatijih ikonografskih tipova, postoje i druge Bogorodičine ikone koje vernici biraju prema ličnoj pobožnosti, porodičnoj tradiciji ili prilici za koju se ikona poklanja.
Bogorodica Vlahernska
Bogorodica Vlahernska predstavlja jedan od poznatih prikaza Presvete Bogorodice. Ovu ikonu biraju vernici kojima je upravo ovaj prikaz Majke Božje posebno blizak.
Ikonu Bogorodice Vlahernske iz naše radionice pogledajte po ceni od 390 RSD.
Bogorodica Grigorusa
Bogorodica Grigorusa je još jedan prikaz dostupan u različitim dimenzijama za ličnu ili porodičnu molitvu.
Ikonu Bogorodice Grigoruse iz naše radionice pogledajte po ceni od 390 RSD.
Bogorodica Morska - Talasinje
Bogorodica Morska, poznata i pod nazivom Talasinje, izdvaja se među ostalim ikonama Presvete Bogorodice u našoj ponudi.
Ikonu Bogorodice Morske - Talasinje iz naše radionice pogledajte po ceni od 390 RSD.
Bogorodica Sedam Žalosti
Naziv ove ikone upućuje na žalosti i bol Presvete Bogorodice. Kao i druge Bogorodičine ikone, ona je mesto molitve, a ne predmet kojem se pripisuje samostalno ili magijsko dejstvo.
Ikonu Bogorodice Sedam Žalosti iz naše radionice pogledajte po ceni od 390 RSD.
Bogorodica grli Hrista pod krstom
Prikaz Bogorodice koja grli Hrista pod krstom govori o majčinskoj boli i ljubavi u trenutku Hristovog stradanja.
Ikonu Bogorodica grli Hrista pod krstom iz naše radionice pogledajte po ceni od 390 RSD.
Kako izabrati ikonu Bogorodice za svoj dom
Ne postoji pogrešan izbor ako ikonu birate sa poštovanjem i željom da u domu imate mesto za molitvu. Nekome je najbliže Umiljenje zbog nežnog odnosa Majke i Sina. Drugi biraju Putevoditeljku kao podsetnik da je Hristos Put. Trojeručica je čest izbor zbog svog značaja u srpskoj tradiciji, dok se pred Sedmostrelnom vernici mole za mir i slogu u domu.
Za krštenje, venčanje ili useljenje često se biraju Trojeručica i Umiljenje. Za bolesnika ili porodicu koja prolazi kroz težak period može se izabrati Bogorodica Isceliteljka. Najvažnije je da odaberete prikaz koji vam je srcu blizak i pred kojim ćete se iskreno moliti.
Ikone se izrađuju u našoj porodičnoj radionici u Petrovčiću, nadomak Beograda. Izrađene su kao litografija na MDF podlozi, uz ručno doterivanje detalja i zaštitni ekološki lak. Uz svaku ikonu dolazi sertifikat autentičnosti.
Dostupno je više dimenzija, sa cenama od 390 RSD. Dostava se vrši po celoj Srbiji, standardno za 10-15 radnih dana, dok express opcija traje 3-4 radna dana.
Pogledajte sve ikone Presvete Bogorodice iz naše radionice - cene počinju od 390 RSD.
Česta pitanja
Koja je razlika između Umiljenja i Putevoditeljke?
Kod Umiljenja su lica Bogorodice i Hrista priljubljena i naglašena je njihova nežnost. Kod Putevoditeljke Bogorodica rukom pokazuje na Hrista kao na Put. Prvi tip ističe bliskost Majke i Sina, a drugi usmeravanje vernika ka Hristu.
Koja ikona Bogorodice se poklanja za krštenje?
Za krštenje se često biraju Trojeručica i Umiljenje. I jedna i druga imaju važno mesto u porodičnoj pobožnosti i mogu ostati detetu kao trajna uspomena. Izbor može zavisiti i od porodične tradicije i želje roditelja ili kuma.
Šta znače mačevi na Sedmostrelnoj ikoni?
Sedam mačeva simbolizuje bol Presvete Bogorodice i vezuje se za Simeonovo proročanstvo. Oni nisu znak magijskog dejstva ikone, već podsetnik na njenu patnju, istrajnost i poziv na pomirenje i praštanje.
Gde u domu stoji ikona Bogorodice?
Ikona se tradicionalno postavlja u svetom uglu, najčešće na istočnom zidu prostorije u kojoj porodica boravi. Ako raspored stana to ne dozvoljava, važnije je da mesto bude čisto, mirno i dostojno, bez neprimerenih predmeta oko ikone.